ค่า pH ในแหล่งน้ำธรรมชาติ

ค่า pH ในแหล่งน้ำธรรมชาติ เพราะเหตุใดจึงมีค่าต่ำในตอนเช้าและสูงในตอนเย็น

ปุจฉา-ตาหลาน

คำถาม : ค่า pH ในแหล่งน้ำธรรมชาติ เพราะเหตุใดจึงมีค่าต่ำในตอนเช้าและสูงในตอนเย็น
คำตอบ: ค่าpH เป็นผลชี้วัดจากการตรวจคุณภาพน้ำ เป็นค่าที่แสดงความเป็นกรดเป็นด่างของสารเคมีจากปฏิกิริยาของไฮโดรเจนไอออน (H+)  

โดยpH ที่มีค่าตัวเลขชี้วัดที่1-14  
pH 1-6      (มีค่าความเป็นกรด)
pH 7         (มีค่าเป็นกลาง)
pH 8-14   (มีค่าความเป็นด่าง)






ปกติแล้วค่าpHในแหล่งธรรมชาติเกิดจากที่มาหรือจุดต้นกำเนิดของแหล่งน้ำที่ไหลผ่านปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ
ได้แก่
-แหล่งน้ำที่มีค่าความเป็นด่าง ตัวอย่างเช่น แหล่งน้ำนี้ไหลผ่านชั้นหินแกรนิตในบางพื้นที่ ที่ทำให้น้ำมีค่าความเป็นด่าง
-ตัวแปรควบคุมในธรรมชาติ คือ พืชน้ำ สัตว์น้ำ แพลงก์ตอนพืชและสัตว์ เหล่านี้ที่อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำธรรมชาติซึ่งอาศัยอยู่ร่วมกันในระบบนิเวศที่มีความสมดุล เช่น
กลางวัน สัตว์น้ำหายใจโดยใช้ออกซิเจนที่เป็นผลผลิตจากพืชและปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ออกมา ซึ่งพืชใช้คาร์บอนไดออกไซด์ในกระบวนการสังเคราะห์แสง และได้ผลผลิตเป็น ออกซิเจนและน้ำตาล



แต่กลางคืนที่ไม่มีแสงกระบวนการจะกลับกันในพืชทำให้พืชและแพลงก์ตอนพืชจะปล่อยออกมาเป็นคาร์บอนไดออกไซด์รวมถึงสัตว์น้ำและแพลงก์ตอนสัตว์ต่างหายใจแล้วปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ออกมา เมื่อคาร์บอนไดออกไซด์รวมกับน้ำจะเกิดเป็น กรดคาร์บอนิคซึ่งมีค่าความเป็นกรดสะสมจนถึงตอนเช้าตรู่ ทำให้ค่าpHในตอนเช้ามีค่าความเป็นกรดสูงสุด

ก่อนที่พืชและแพลงก์ตอนพืชจะได้รับแสงอาทิตย์ พืชน้ำและแพลงก์ตอนพืชได้นำคาร์บอนที่อยู่ในรูปของความเป็นกรด ไปใช้ในกระบวนสังเคราะห์แสงตลอดช่วงวัน ที่แสงอาทิตย์ถ่ายเทพลังงานสะสมเพิ่มขึ้นในน้ำเกิดเป็นรูปของคาร์บอนที่มีค่าความเป็นด่างหรือไบคาร์บอเนตสะสมไปจนถึงช่วงเย็นที่ไม่มีแสงอาทิตย์ หลังจากคาร์บอนที่อยูในรูปของความเป็นกรดหรือกรดคาร์บอกนิกนั้น ทำให้เกิดเป็นคาร์บอนในรูปที่มีค่าความเป็นด่างหรือไบคาร์บอเนต ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้เป็นผลส่วนหนึ่งของวัฏจักรคาร์บอน จึงทำให้ค่าpH ตลอดช่วงวันเปลี่ยนไปเพิ่มขึ้นและลดลงสูงสุดตามรูปของคาร์บอนที่มีค่าความเป็นกรดเป็นด่างนั่นเอง



การที่ค่าpHขึ้นสูงสุดถึงต่ำสุดยังเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาสมดุลทางธรรมชาติ ที่สารต่างๆหมุนเวียนเปลี่ยนผันกันไปเป็นวัฏจักรของสารต่างๆ แต่หากเราน้ำมาใช้เลี้ยงปลาในระบบปิดจะสูญเสียการรักษาความดุลของสารต่างๆไป

ในทางปฏิบัติน้ำในโหลเลี้ยงปลากัดไม่สามารถปรับค่าpHได้ เมื่อไม่สามารถปรับค่าpHได้ เราจึงต้องใช้วิธีการป้องกันไม่ให้ค่าpHเปลี่ยนแปลงแบบก้าวกระโดดในรอบวัน จนเป็นอันตรายต่อปลา โดยค่าpH เหมาะสมให้ปลาดำรงอาศัยอยู่ที่ 6.5-9   Tantanicเป็นสารอินทรีย์ที่ให้สารTannin ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นปรับค่า(buffer)pHไม่ให้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างก้าวกระโดดในรอบวัน จึงเป็นการช่วยสร้างให้น้ำมีคุณสมบัติที่เหมาะสมต่อการเลี้ยงปลาได้อย่างดี




   Latest article




View all ...